سيد علي اكبر قرشي

11

قاموس قرآن ( فارسي )

آيه بر معناى فاعلى و پدران و اجداد گرفته زيرا ذرء بمعنى خلق است و اولاد از پدران خلق ميشوند و فلك مشحون را كشتى نوح فرموده است ولى آيهء سوم با آن جور در نميآيد و در آنصورت ميفرمود « لو نشاء لاغرقناهم » يعنى اگر ميخواستيم آنها را در كشتى نوح غرق ميكرديم . صاحب كتاب تجسم عمل آقاى محمد امين رضوى احتمال داده‌اند كه مراد از فلك مشحون رحم مادر و از ذريه فرزندان است كه در آن حمل ميشوند در اين صورت بايد گفت : لام الفلك براى عهد است و اشاره برحم ، كه فلك بخصوصى است . ناگفته نماند اگر فلك در آيهء شريفه نكره ميامد احتمال ايشان قوىتر ميشد زيرا كه رحم كشتى مخصوصى است ولى اطلاق الفلك برحم در استعمال عرب ظاهرا يافته نيست . زمخشرى ميگويد ذريهء مردم را كه حملشان بر آنها اهميت داشت در كشتى حمل كرديم اين سخن از اقوال ديگر قوى به نظر ميرسد . 6 - * ( « وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَما أَلَتْناهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ » ) * طور : 21 . مراد از ذرّيّه ظاهرا كودكان نيستند زيرا اتّباع با ايمان در صورتى است كه عاقل و مكلَّف و بزرگ باشند در اين صورت ذرّيّه لا حق شده بپدران ، خودشان نيز ذرّيّه و نسل خواهند داشت ظاهرا مراد از الحاق ذرّيّه الحاق در مغفرت و در بهشت رفتن است و ظاهر آنست كه ذرّيّه از لحاظ مقام و عمل از پدران كمتراند و در درجهء دوم قرار گرفته‌اند ولى خداوند با لطف خود آنها را بمقام پدران مىرساند آيات زير مطلب را روشن مىكند كه ملائكه دربارهء مؤمنان واقعى به خدا ميگويند : * ( « . . . ) * * ( فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تابُوا وَاتَّبَعُوا سَبِيلَكَ ) * . . . * ( وَأَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبائِهِمْ وَأَزْواجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ . . . » ) * مؤمن : 7 ، 8 ، اينكه اول